Kỳ hội thảo HORIZONS lần thứ hai đã khép lại thành công, và dư âm của nó vẫn còn vẹn nguyên. Dưới sự dẫn dắt của Trưởng ban Tổ chức, GS. Laurent El Ghaoui, sự kiện năm nay đã quy tụ các nhà nghiên cứu, chuyên gia và sinh viên cùng chung một câu hỏi: tối ưu hóa có thể góp phần giải quyết những thách thức phát triển bền vững trong thực tiễn như thế nào?

Hội thảo khởi động bằng khóa tập huấn (training bootcamp), đặt nền tảng tinh thần cho toàn bộ chương trình sau đó. GS. Nitesh Chawla mở đầu bằng một bài chia sẻ đi thẳng vào cốt lõi của vấn đề — theo ông, làm nghiên cứu, xét cho cùng, là để tạo ra tác động thực sự. TS. Mai Anh Tiến tiếp nối mạch đó, hướng dẫn người tham dự đi sâu vào phần thực hành kỹ thuật, biến những mục tiêu lớn lao ấy thành công cụ có thể ứng dụng.

Từ đó, phần trình bày của ba diễn giả chính hàng đầu thế giới tiếp tục phát triển cuộc đối thoại.

GS. Alexandre Bayen (Đại học California, Berkeley) trình bày cách chỉ cần một số lượng nhỏ phương tiện được trang bị AI, huấn luyện bằng học tăng cường sâu (deep reinforcement learning), có thể làm dịu các đợt sóng ùn tắc giao thông mà không cần xây thêm đường hay lắp thêm đèn tín hiệu — một phát hiện có ý nghĩa thực tiễn đối với các trục đường ùn tắc nhất tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

GS. Nitesh Chawla (Đại học Notre Dame) lập luận rằng lý do chúng ta thường bỏ sót những tín hiệu quan trọng nhất — như dịch bệnh bùng phát, loài xâm lấn, hay các cộng đồng dễ tổn thương — không nằm ở vấn đề khối lượng dữ liệu, mà ở cách thiết kế dữ liệu. Ông giới thiệu cách kết hợp học máy mất cân bằng (imbalanced learning) và biểu diễn dựa trên đồ thị để phát hiện sớm hơn những rủi ro tần suất thưa thớt nhưng có liên kết chặt chẽ.

Và trong ngày cuối cùng, GS. Yinyu Ye (Đại học Stanford) trình bày điều gì sẽ xảy ra khi các bộ giải tối ưu hóa (optimization solvers) được xây dựng lại từ đầu cho tính toán trên GPU: những bài toán từng được xem là bất khả thi về mặt tính toán nay có thể giải quyết chỉ trong vài phút thay vì nhiều ngày. Như GS. Laurent El Ghaoui đã nói, “tối ưu hóa chính là yếu tố quyết định” — lớp nền ẩn phía sau mọi hệ thống AI, mọi mạng lưới năng lượng, và mọi quyết định logistics.

Trong ba ngày diễn ra sôi nổi, hội thảo đã chào đón hơn 300 diễn giả và người tham dự, cùng hơn 100 bài nghiên cứu được gửi về, trải rộng trên các lĩnh vực lý thuyết tối ưu hóa, học máy, ra quyết định dựa trên AI và các ứng dụng phát triển bền vững, với sự tham gia của hơn 50 diễn giả khách mời. Bên cạnh các bài keynote, hội nghị còn sôi động với các phiên song song (parallel sessions) đi sâu vào từng chủ đề nghiên cứu, phiên báo cáo poster (poster session) — nơi các nhà nghiên cứu trẻ và sinh viên có cơ hội giới thiệu công trình của mình, cùng bàn tròn doanh nghiệp (industry roundtable) kết nối nghiên cứu với các thách thức phát triển bền vững trong thực tiễn. Và tất nhiên, HORIZONS sẽ không trọn vẹn nếu thiếu buổi tiệc tối chào mừng, nơi cộng đồng cùng nhau thư giãn và kết nối cho một tuần thật trọn vẹn.

Tất cả những điều này sẽ không thể thực hiện được nếu thiếu sự hỗ trợ hào phóng từ nhà tài trợ của hội thảo — Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup, cùng với các diễn giả, người tham dự, và đối tác. Xin cảm ơn tất cả đã cùng làm nên một HORIZONS 2026 thật sự ý nghĩa. BTC mong chờ chào đón các nhà khoa học cùng đến với HORIZONS 2027!